Kamis, 26 Oktober 2023

Download Materi PPT Aksara Jawa Kelas X Kurikulum Merdeka

Download Materi PPT Aksara Jawa Kelas X Kurikulum Merdeka - Assalamualaikum, bertemu lagi dengan saya di blog Pandu Basa Jawa. Pada kesempatan kali ini saya akan membagikan materi ajar aksara Jawa kelas X semester 1 kurikulum merdeka. Dalam hal ini tujuan pembelajaran materi aksara Jawa yaitu: (1) Peserta didik mampu memahami kaidah penulisan teks aksara Jawa, (2) Peserta didik membaca teks aksara Jawa yang didalamnya memuat (misalnya: nglegena-pasangan/sandhangan/angka/swara/murda/rekan/atau lainnya.), (3) Peserta didik mampu menulis gagasan dan pikiran dalam bentuk teks aksara Jawa dengan memperhatikan kaidah penulisan aksara Jawa.
Download Materi PPT Aksara Jawa Kelas X Kurikulum Merdeka

Materi aksara Jawa untuk kelas X semester 1 kurikulum merdeka yang saya share berbentuk media Power Point (PPT) yang nantinya bisa langsung ditampilkan di layar proyektor. Setelah itu siswa dapat menyimak materi aksara Jawa yang ditayangkan dan dijelaskan oleh guru. Untuk mendownload materi aksara Jawa kelas X silahkan untuk menekan tombol download di bawah ini.
Download Materi Aksara Jawa Kelas X Semester 1
Oke itulah tadi informasi mengenai materi aksara Jawa untuk kelas x kurikulum merdeka. Silahkan diunduh dan dimanfaatkan sebagaimana mestinya. Terima kasih sudah berkunjung, semoga bisa bermanfaat bagi kita semua. Rahayu....!

Rabu, 25 Oktober 2023

Contoh Cerkak Bahasa Jawa Berjudul Bethet Karya Dawam

Contoh Teks Cerkak (Cerita Cekak) Bahasa Jawa Berjudul "Bethet" Karya DawamAssalamualaikum Wr Wb. Berjumpa kembali dengan blog Pandu Basa Jawa. Pada kesempatan ini admin akan membagikan salah satu contoh cerita cekak (cerkak) bahasa Jawa yang berjudul "Bethet" karya Dawam.
Cerkak atau cerita cekak merupakan salah satu karya sastra berwujud prosa yang berisi urutan kejadian atau suatu peristiwa. Di dalam peristiwa tersebut, ada tokoh yang mengalami suatu konflik atau permasalahan. Cerkak juga dapat berisi urutan kejadian atau peristiwa yang nyata maupun fiktif. Umumnya cerkak hanya memiliki isi kurang dari 1000 kata atau tidak lebih dari 10 halaman, maka dalam cerita cekak dibuat dengan cara singkat dan sederhana.

Berikut ini adalah contoh cerkak bahasa Jawa yang berjudul "Bethet" Karya Dawam.

BETHET
Karya: Dawam

KAYA adat saben, wayah jam 09.00 bojoku wis mulih sakapasar. Ora mung blanja kanggo butuhe pawone dhewe, ning kang-go wong akeh. Dheweke iku rak bakul. Dodol sawernane keperluwan masak. Ya sayur, bumbune, krupuk, kadhangkala tela, gedhang lan liyane.

Ora numpak motor, apa maneh mobil. Aku wong cilik ongkak-angkik. Ra kira bisa nukokake kendharaan nggo mubengbojoku. Bisane mung sepedha pancal, utawa aku luwih senengngarani Yamancal aliyas Yamaha pancal..

“Mbak Yeni mau rene, Kang?” pitakone bojoku karo nyapu jogan njero omah. Jogan plesteran biyasa, dudu porselin apamaneh marmer kinclong.

“Ora. Mung neng lurung kana. Nyangapa?” Aku ganti takon.Taksawang praupane wadon duwe anak lanang siji, bara kerjaneng Labuhan Bajo Nusa Tenggara Timur mau mbrabak abang.

“Wong lanang kok le ra ngerti butuh !”

Aku meneng. Bingung. Tak pikir, bojoku mau ngomong menyang wong liya. Pase ngrasani tangga cedhak sing pancen nglin-thuhe ora umum.

“Sapa sing mbok maksud Ti?” pitakonku marang bojoku, Siti.

“Sampeyan kuwi!”Luwih sengol maneh.

“Lho?!”

"Saiki wis ra sah dodol elpiji wae. Elpiji limang tabung wae didhasarake ora entek sesasi. Tibake lawange kios ditutup terus. Yen aku neng pasar sampeyan ra gelem ngladeni wong sing tuku. Wong lanang kok ra bisa kerja sama. Njenggeleg thok !"

Aku pantes nesu tenan yen ngene iki. Kebacut. Kamangka wiwit sadurunge subuh aku wis tangi. Sing nggugah dheweke supaya ora kerinan nyang pasar uga aku. Sing nyumet kompor uga aku. Sing umbah-umbah aku. Adzan subuh neng masjid lan reresik larahan tipak jajane bocah-bocah sing ngaji mau bengi ya aku.

Ora mung ngono wae. Isah-isah piring reget, nyapu pawon lan nyapu njero ngomah uga aku. Tur ora mung pisan pindho. Meh saben dina. Kabeh mau taknyangi amarga aku mesakake bojoku yen kabotan penggaweyan. Ben aku diarani wong lanang cupar. Sing penting bisa urip tentrem. Antarane siji lan sijine bisa asung pambiyantu. Padha nggenepi kekurangane.

"Ti! Yen omong rada direm sithik bisa apa ora ya?" Wuwusku kanthi ambegan pedhot-pedhot. Pratandha yen nesuku wiwit nggremet munggah pucuke rambut.

"Ora perlu direm, Kang! Sampeyan sing ora nggenah.Yen kaya ngene terus, aku ora bisa mbayar jariyah nggo masjid, ora bisa aweh pangan nyang sampeyan lan Simbok!".

"Apa kowe ora tau dikaplog wong lanang, Ti?" Iki mung gembrenggeng neng batin. Aku ora mentala ngucap. Yen sida diucapake banjur diamini syetan, wah, cilaka tenan. Ora ana untunge blas. Malah syetan-syetan dha girang gumuyu. Sebabe si syetan bakal entuk tambahan bala mlebu neraka jahanam!

Ora karep ngudhal wadine wong wadon, tapi sejatine bojoku iki pancen crewete ora jamak. Wingi kae, nalika dheweke nggawa dhuwite ponakan saka Kendhit sing dhuwit mau olehe "dadi kere" neng Malaysia, dhuwit mau jarene nggo bisnis online. Nyatane mung apus-apus. Wusanane dhuwit amblas digondhol dhemit, aku dierih-erih supaya gelem mbantu ngijoli. Saking olehku mesakake marang wong wadon, aku njur utang koperasi. Cacahe pitung yuta, mbalekake rong taun candhake kanthi angsuran limangatus ewu saben wulan.

"Kang, sampeyan golek sendhalan dhuwit. Yen ora bisa mbalekake, aku bakal "dibeleh" ponaanku," pangrimuke bojoku wektu sadurunge dhuwit utangan kecekel tangan.

"Dhuwite sapa maneh, Ti?" Takonku, ngimbangi panjaluke sing takrasakake abot banget..

"Terserah sampeyan. Aku trima ora diblanja pirang-pirang taun tinimbang dipulasara Sarjiman, anak lanange Kang Darman kuwi."

"Tenan?"

"Ya, Kang.”

Najan aku wong klethug, aku isih nggarap sawah warisane wong tuwa. Ora aneh yen nggo mangan salumrahe wae asil tetanenku cukup. Pokok ora nggo main, medok lan ngrokok ora-orane yen bakal keluwen.

Merga pinterku ngrimuk, wusana pengurus koperasi "Subur Makmur" gelem menehi utangan. Aku iki rak anggotane uga. Saben sasi kudu nabung, paling ora satus ewu repis. Modhal awal biyen aku cucul rong yuta, nggonku adol gabah saka asil wulu wetune tetanenku. Isih kurang, dhele saka asile lemah tukone maratuwa takdol pisan. Jare wong winasis neng kantor desa nalika aweh penyuluhan kae, koprasi iku saka gurune ekonomi. Mula kudu disengkuyung. Ora aneh yen aku cawe-cawe melu nggedhekake saka guru mau kareben olehe nyangga payone omah ora ambruk.

Sajroning isih duwe tanggungan utang, kathik ketambahan ngopeni anak sing kemragad. Yen mung njagakake asile tetanen pancen ya krasa abot. Tundhone, .bojoku melu nambah butuh kanthi dodolan neng pasar. Iku karepe dhewe. Aku ora ngongkon. Jujur wae, saka asile bebakulan mau pancen bisa nggo nyumpeti bolongane butuh sing saya amba. Nanging yen terus diundamana, sajak mung bojoku sing paling berjasa. Adhuh…. mana tahan!

Aku kudu kepriye maneh?!

Ya, wis ben. Nesuku takempete wae. Wong jejodhowan kuwi wis samesthine nyadhari kekurangan lan keluwihane pasangane. Yen ora ngono, wow... ilang tenan katentremane bale wisma! Mula nalika bojoku nyecret kaya unine bethet, aku mung meneng wae. Dijarake wae rak meneng dhewe!

***

Kapustakan:
Budiman, Narko Sodrun. 2013. Pupur Panglipur; Cerkake Warga Sanggar Sastra Triwida Tulungagung. Yogyakarta: Azzagrafika

Oke itulah tadi salah satu contoh teks cerita cekak bahasa Jawa dengan judul "Bethet" Karya Dawam. Terima kasih sudah berkunjung di blog ini semoga informasi yang diberikan bisa bermanfaat

Download Materi Ajar Bahasa Jawa Teks Geguritan Kelas X

Download Materi Ajar Bahasa Jawa Teks Geguritan Kelas X - Assalamualaikum wr wb. Berjumpa kembali dengan saya. Pada kesempatan yang apik ini saya akan membagikan materi ajar teks geguritan mata pelajaran muatan lokal bahasa Jawa untuk kelas X. Materi ajar merupakan komponen penting yang menjadi sumber materi yang akan digunakan oleh guru dalam melaksanakan proses kegiatan belajar mengajar. Tanpa materi ajar, proses pembelajaran yang berlangsung akan terkendala karena guru akan kesulitan dalam mencapai tujuan pembelajaran.

Download Materi Ajar Bahasa Jawa Teks Geguritan Kelas X
Pengertian Geguritan
Geguritan merupakan salah satu karya sastra Jawa yang berbentuk syair. Menurut Subalidinata (1994:45) geguritan adalah tatanan bahasa yang menyerupai syair. Geguritan berasal dari kata Gurita atau Gerita yang memiliki kata dasar Gita. Kata dasar Gita memiliki arti tembang atau syair. Selain itu geguritan merupakan hasil dari imajinasi dan menjadi makna tertulis sebagai ekspresi seseorang menggunakan bahasa yang tidak langsung. Artinya geguritan merupakan wujud dari ide atau gagasan seorang penulis.

Geguritan memiliki tujuan untuk menyampaikan pesan baik secara tersurat dan tersirat kepada para pembacanya. Geguritan memiliki sifat yang multitafsir, maka setiap orang yang membacanya bisa saja berbeda pendapat terhadap isi dari geguritan yang telah dibaca.

Download Materi PPT Teks Geguritan untuk Kelas X
Untuk materi lebih lengkapnya silahkan download full materi ppt teks geguritan kelas x mata pelajaran muatan lokal bahasa Jawa melalui link di bawah ini.

Oke itulah tadi informasi mengenai Download Materi Ajar Bahasa Jawa Teks Geguritan Kelas X. Semoga bisa membantu teman-teman semua dalam mempelajari materi teks geguritan. Terima Kasih.

Jumat, 20 Oktober 2023

Download Materi Ajar Cerita Cekak (Cerkak) Bahasa Jawa Kelas XI Kurikulum Merdeka

Pandu Basa Jawa - Assalamualaikum Wr Wb. Berjumpa kembali dengan Pandu Basa Jawa. Pada kesempatan yang indah ini saya akan membagikan informasi mengenai materi cerita cekak (cerkak) bahasa Jawa kelas XI Kurikulum Merdeka.
Materi Ajar Cerita Cekak (Cerkak) Kelas XI
Materi ajar yang akan kita bahas kali ini mulai dari pengertian cerkak, unsur-unsur intrinsik cerkak, dan cara menulis teks cerkak. Berikut ini adalah ringkasan materi ajar cerkak bahasa Jawa untuk kelas XI kurikulum merdeka.

A. Pangertene Cerita Cekak

Cerita cekak (cerkak) yaiku salah sawijine karya sastra kang awujud prosa. Ceritane dumadi saka urutan kedadeyan utawa prastawa. Sajrone kedadeyan mau, ana paraga utawa tokoh kang nglakoni konflik utawa cecongkrahan. Semana uga, cerita cekak dumadi saka urutan kedadeyan kang nyata utawa fiktif. Sing mbedakake cerita cekak karo cerita liyane, menawa cerkak iku diceritakake sepisan rampung lan bisa nuduhake pungkasane cerita. Umume cerita cekak nduweni isi kurang saka 1000 tembung, kira-kira dawane bisa 3 halaman nganti 10 halaman. Mula ing padatan, cerita cekak mung ditulis kanthi cekak lan prasaja.

B. Unsur-unsur Cerita cekak

Ing sajrone cerita cekak ana unsur kang diarani unsur intrinsik. Unsur-unsur kuwi arupa tema, penokohan, alur, latar, sudut pandang, gaya bahasa, lan amanat.

1.      Tema

Tema yaiku ide pokok utawa wosing cerita kang ndhasari lakune sawijining cerita.

2.      Penokohan/Wewatekan:

Yaiku gambaran karakter paraga (tokoh) ana ing sajrone cerita. Gambaran paraga kuwi bisa dingerteni kanthi tersirat utawa tersurat.

3.      Alur/Plot:

Alur yaiku lakune utawa rerangkening kedadeyan kang ana ing sajrone cerita. Alur diperang dadi 2, yaiku alur maju (progresif) lan alur mundur (flasback).

4.      Latar/Setting

Setting iku minangka unsur kang ngemot informasi kang ana kaitane karo wektu, papan panggonan, lan kahanan sing ana sajrone cerita cekak.

5.      Sudut pandang/Point of View

Ana ing sajrone cerita cekak, sudut pandang utawa kang biasa diarani punjering cerita diperang dadi telu yaiku:

§  Sudut pandang pangripta (penulis/pengarang).

Yaiku sudut pandang kang nggunakake sudut pandang paraga utama lan tembung sesulih wong kapisan (kata ganti orang pertama).

§  Sudut pandang paraga bawahan.

Yaiku sudut pandang kang akeh ngamati saka saknjabane cerita tinimbang sajrone cerita. Pangriptanbiasane nggunakake tembung sesulih wong katelu (kata ganti orang ketiga).

§  Sudut pandang impersonal.

Yaiku sudut pandang kang pangrakite mung sarwa nyawang, ngrungokake, lan ngerti. Dheweke nyawang para paraga nganti tekan sajrone pikiran lan atine. Mula pengarang ing kene bisa nyritakake rahasia batin paragane.

6.      Gaya bahasa

Gaya bahasa yaiku basa kang digunakake dening pangripta utawa penulis ana ing sajrone cerita cerkak kanggo medharake pokok pikiran lan atine.

7.      Amanat

Yaiku piwulang luhur kang diwenehake dening pangriptane ing sajrone cerita cekak marang pamacane.

C. Nulis Cerkak

Sakdurunge nulis cerita cekak ana cak-cakan sing kudu digatekake, yaiku:

1.      Milih tema

2.      Nemtokake tokoh utawa paraga lan watake

3.      Nemtokake jinise alur cerita cekak

4.      Nemtokake latar/setting

5.      Nemtokake sudut pandang utawa punjering cerita

6.      Milih tembung-tembung kang gayut karo cerita lan kepenak dimangerteni.

D. Kapustakan

1.      Widaryatmo, Gandung. 2013. Prigel Basa Jawa. Jakarta: Penerbit Erlangga.

2.      Wardoyo, Sigit Mangun, Ikke Kusumawati, Pujianto, dan Solkhan. 2022. Gayeng Basa Jawa. Sukoharjo: CV. Media Karya Putra.

E. Download Materi Ajar Cerita Cekak (Cerkak)

Oke itulah tadi informasi mengenai download materi ajar cerkak kelas XI kurikulum merdeka. Semoga bisa bermanfaat. Terima kasih dan sampai jumpa lagi dilain waktu.

Kamis, 19 Oktober 2023

Download Materi Ajar Teks Pawarta SMA Kelas X Kurikulum Merdeka

Pandu Basa Jawa - Pada kesempatan kali ini admin akan membagikan materi ajar teks pawarta untuk kelas X kurikulum merdeka. Modul ajar teks pawarta bisa teman-teman download melalui link yang tertera pada akhir postingan ini. Berikut ini adalah ringkasan materi teks pawarta untuk kelas X.


Pangertene Teks Pawarta

Pawarta asale saka tembung "warta" sing nduweni teges "kabar". Pawarta yaiku informasi ngenani salah sijine prastawa utawa kedadeyan kang lagi dumadi. Pawarta biasane menehi kabar sing anyar utawa kedadeyan kang lagi dumadi ing salah sawijine panggonan. Pawarta bisa dicawisake lumantar pirang-pirang mediya, kaya dene mediya cethak, elektronik, utawa informasi saka pirembugan marang wong liya utawa pamireng.

Ing sajrone pawarta biasane ngemot informasi kang wigati. Informasi kang wigati kui biasane sering diarani pokok informasi. Wujude informasi bisa saka tuturan langsung utawa nyritakake sawijining kedadeyan kang dilakoni dening wong liya utawa asil saka nyemak lumantar giyaran mediya cethak lan elektronik.

Struktur Teks Pawarta

A. Orientasi
Orientasi utawa pambuka teks pawarta mapan ana ing wiwitane paragraf kang nduweni kagunan minangka pambuka saka prastawa kang lagi diwartakake.
B. Prastawa
Yaiku babagan proses kedadeyan saka wiwitan tekan pungkasan adhedhasar prastawa kang dumadi kanthi detail lan jangkep jumbuh karo urutane wektu utawa kronologi.
C. Sumber Pawarta
Yaiku saka ngendi asale pawarta kasebut. Sumber pawarta ora mesti ditulis ana ing pungkasan wartane.

Unsur-unsur Teks Pawarta

Teks pawarta kang becik kudu nduweni unsur 5W + 1H.
A. What (apa)
Yaiku bab kang njlentrehake babagan apa kang ana ing njerone pawarta lan pratelan kang bisa mangsuli pitakon apa.
B. Where (ing ngendi)
Yaiku dheskripsi jangkep ngenani papan kedadeyane salah sijine prastawa ing pawarta kasebut.
C. When (kapan)
Yaiku unsur kang njlentrehake kapan prastawa ing pawarta iku dumadi. Unsur iki menehi informasi babagan wayah, jam, lan kahanan.
D. Why (kenangapa)
Yaiku nudhuhake alesan utawa latar belakang dumadine prastawa ing sajrone pawarta.
E. Who (sapa)
Yaiku sapa utawa paraga kang ana gegayutane ing prastawa mau kuwi.
F. How (kepriye)
Yaiku proses kedadeyan prastawa lan akibat kang dituwuhake. Bisa uga nuduhake kepriye swasana ana ing prastawa mau.

Perangane Teks Pawarta

A. Headline (judhul/irah-irahan)
Irah-irahan ing pawarta gunane kanggo: (1) nggampangake para pamaca kanggo mangerteni pawarta sing bakal diwaca, (2) nuduhake menawa pawarta kang diwaca dianggep wigati kanthi werna-werna aksara utawa gambar.
B. Deadline (batas wektu)
Nuduhake papan utawa panggonan kedadeyan lan jeneng mediya massa. Mula perangan iki biasane nyebut jeneng mediya massa, papan, lan tanggal kedadeyan.
C. Lead (teras pawarta)
Ditulis ing wiwitan pawarta utawa ing paragraf sepisanan. Bab iku ditulis amarga minangka dadi perangan kang wigati saka pawarta, kang nemtokake saripati pawarta iku, lan nggambarake sakabehe isine pawarta.
D. Body Language (surasane pawarta, bahasa tubuh)
Surasane yaiku nyritakake prastawa kang diwarakake kanthi basa kang cekak, aos, lan cetha. Kanthi mangkono body language minangka pangembange saka pawarta.

Teknik Nulis Teks Pawarta

A. Pengorganisasian yaiku nglumpukake fakta lan data pawarta. Data ing kene bisa awujud wawancara (wawan rembug), kedadeyan langsung, utawa data-data kang wis tinulis.
B. Nemtokake teras berita (lead). Teras pawarta yaiku perangane pawarta sing dadi saripatine pawarta lan nggambarake sekabehane isi pawarta.
C. Milih tembung-tembung kang jumbuh karo pawarta, nggunakake alur kang runtut ora molak-malik utawa dilompati supaya ora gawe bingung sing maca.

Download Materi Ajar Teks Pawarta Kelas X Kurikulum Merdeka PPT


Itulah tadi sedikit informasi mengenai materi ajar teks pawarta untuk kelas X kurikulum merdeka. Semoga bisa bermanfaat bagi teman-teman semua. Terima Kasih.